بازخوردهای کلامی و صوتی در تدریس آنلاین تأثیرگذارتر است
بازخوردها از منظر به کارگیری نوع ابزار ارتباطی به دو گونه نوشتاری و کلامی تقسیم میشوند بنابر دلایل روانشناختی، بازخوردهای کلامی به ویژه رودررو تأثیرگذاری بیشتری دارند به همین دلیل در کلاسهای برخط نیز بازخوردهای کلامی و صوتی "همزمان یا زنده و غیر همزمان و غیرزنده" که برای دانشآموزان ارسال میشود به ویژه برای دانشآموزان پایههای پایینتر ابتدایی جذابتر، تأثیرگذار و برای معلم آسانتر خواهد بود.
در شرایط فعلی به نظر میرسد استفاده از آزمونهای الکترونیکی برخط که توسط برخی نرمافزارها مانده فرم نگار گوگل، آزمون ساز و مانند اینها انجام میشود به دلیل عدم احراز اصالت پاسخها و تردید در ارتباط پاسخ با تواناییهای آزمون دهنده قابلیت اعتماد زیادی ندارند یعنی آشکارساز اصیلی نیستند مگر اینکه شرایط خاصی برای آنها فراهم شود.
شواهد حاصل از این آزمونها باید با شواهد دیگر محک بخورد وگرنه به تنهایی قابلیت اعتماد اندکی دارند هرچند این روش آزمون گرفتن میتواند نقشی در درگیر سازی دانشآموزان با یادگیری داشته باشد و به ویژه آنکه در فرایند یادگیری مورد استفاده قرار گیرند و به پاسخها بازخوردهای همزمان داده شود.
نوع پرسش این آزمونها و تکالیف نیز بسیار تاثیرگذار است در کلاسهای برخط مناسب تر آن است که معلم پرسشهای آزمونهای سخت را به گونهای طراحی کند تا میزان بیشتری از درگیری دانشآموزان را مطالبه کند. پرسش های کوتاه پاسخ یا چند گزینهای مناسب نیستند پرسشهای باز پاسخ و باز پایان "واگرا" مناسبتر هستند.
معلمان دوره ابتدایی با آزمونهای عملکردی آشنایی نسبتاً زیادی دارند پرسشهای این نوع آزمونها برای تقویت سطح درگیری دانش آموزان بسیار مناسب هستند اما مشکل جدی در ارزشیابی پیشرفت تحصیلی در فضای مجازی در تکالیف و آزمونهای برخطی است که به طور ناهمزمان ارائه و دریافت میشود به این صورت که دانشآموزان در فرصتهای ناهمزمان در خانه آنها را انجام میدهند و به صورت مجازی در اختیار معلم قرار می دهند.
بسیاری از معلمان به درستی نسبت به سوالات پاسخهای داده شده به این آزمونها و فعالیتها تردید دارند زیرا ممکن است صرفاً نمایشی از یادگیری صورت گرفته باشد تا گزارشی از یادگیری واقعی. در اینجا برای جلوگیری از بروز این پدیده نمایش یادگیری، معلم میتوانند راهکارهایی را به کار ببندد از جمله راهکارهای مناسب برای مشکل این است که به جای تصویر تولیدات یادگیری و آثار حاصل از انجام فعالیتها و اجرای آزمونها، صوت و فیلم آنها دریافت شود با این روش روایت اصیلتری از فعالیتهای یادگیری و سنجشی و آثار آنها به دست معلم خواهد رسید.
استفاده از ظرفیت والدین و دانشآموزان
در الگوی ارزشیابی کیفی توصیفی خودسنجی و همسال سنجی و سنجش والدین مورد توجه قرار گرفته است در محیط کلاسهای برخط نیز چنین امکانی فراهم است تا معلم از این روشها برای بهبود یادگیری و توسعه میزان درگیری دانش آموزان استفاده کند و ظرفیت استفاده از این راهکارها در الگوی ارزشیابی کیفی توصیفی وجود دارد و تجارب اندوخته نیز در این باب زیاد است.
مراد در خود سنجی و همسال سنجی این نیست که صرفاً دانشآموزان به فعالیت یادگیری خودشان یا همکلاسیها یک امتیاز بدهند. همسال سنجی و خودسنجی نوعی احساس تعهد نسبت به یادگیری خود و همسالان است به نحوی که منجر به شناخت ضعفها و برطرف کردن آنها در جریان یادگیری شود.
در این موقعیت های تدریس برخط ناهمزمان، راهکار دیگری که باید به صورت جدی به آن اندیشیده و از آن بهره برد فعال کردن اهرم نظارتی و هدایتی معلم در خانه است. این اهرم نظارتی و هدایتی والدین و دیگر اعضای خانواده هستند، والدین به ویژه در دوره ابتدایی بازوی اجرایی نقشه جریان یاددهی-یادگیری تلقی شوند. والدین و سایر اعضای خانواده بیش از هر کسی نسبت به یادگیری فرزندانشان احساس مسئولیت میکنند همچنین آنها میتوانند سطح درگیرسازی دانشآموزان را در فعالیتهای یادگیری افزایش داده و اعتبار شواهد یادگیری را بهبود بخشند.
روشن است که برای فعال کردن این اهرم نظارتی هدایتی در خانه، معلم باید دانش و آگاهی لازم از نقشه یاددهی یادگیری را در اختیار والدین قرار دهد این کار باعث می شود تا سطح اعتبار شواهدی که از آن سو برای معلم ارسال میشود بالاتر رود زیرا منبعی نظارتی و هدایت معلم به درون خانه منتقل شده است بدون چنین زمینهسازی ممکن است اعتماد به این اهرم نظارتی و هدایتی خانگی، نتیجه وارونهای را نصیب معلم کند.
از سوی دیگر خود دانشآموزان هم در فضای تدریس و یادگیری برخط نقش جدیتری به عهده خواهند گرفت به این صورت که آنها باید مسئولیت یادگیری خودشان را به عهده بگیرند این مسئولیت پذیری سالهاست که از موضوعات مورد بحث در الگوی ارزشیابی توصیفی بوده است اما در این موقعیتهای جدید تدریس برخط ضرورت توجه به مسئولیت پذیری دانشآموزان در امر یادگیری دو چندان شده است دلیل این امر هم کاهش نظارت و کنترل معلم بر کلاس مجازی است.
بیتردید در آموزش مجازی بخش مهمی از مسئولیت یادگیری بر عهده دانشآموز قرار میگیرد به نظر چنین میرسد که افزون بر راهکارهای کنترل و نظارت بیرونی که احتمالا فناوریهای نوین به نحوه مختلف امکانش را فراهم ساخته و خواهند کرد باید تلاش کرد ظرفیتهای اخلاقی تعهد و احساس مسئولیت نسبت به یادگیری یعنی ایجاد توانایی یادگیری خودراهبر و یادگیری همراهبر" یادگیری با همکاری و کمک دیگران به ویژه همسالان" را در دانش آموزان توسعه داده شود.
به سخن دیگر مهمترین و راهبردی ترین اقدام برای مواجهه با مشکلاتی چون ضعف درگیرسازی و آشکارسازی "یادگیری یادگیری های نمایشی و ارزشیابیهای پوچ" در فضای تدریس برخط و مجازی، راهبرد توسعه گفتمان اخلاقی است بی تردید این نوع کنترل اثربخش تر و کارآمد تر خواهد بود برای این منظور به جریان انداختن گفتگوی اخلاقی در هر فرصتی که در فرایند یاددهی یادگیری دست داد، ضروری است.
موضوع مهم دیگری که در ارزشیابی پیشرفت تحصیلی در کلاسهای برخط و حتی آمیخته وجود دارد سازماندهی شواهد یادگیری دانشآموزان است عموماً در کلاسهای برخط آثار و شواهد دال بر یادگیری دانشآموزان و تحقق انتظارات آموزشی به صورت فیزیکی نیستند و تصاویر، فایلهای صوتی و ویدیویی و متنهای الکترونیکی هستند.
در الگوی ارزشیابی کیفی توصیفی در شرایط معمول شواهد فیزیکی عموماً در پوشه کار و شواهد مشاهدهای در دفتر معلم یا دفتر ثبت سازماندهی میشود اما در شرایط تدریس برخط یا ترکیبی بخشی از شواهد الکترونیکی به دست آمده است تلاش و فعالیتهای دانشآموزان قاعدتاً در پوشه کار الکترونیکی سازماندهی خواهد شد.
گاهی کلاسهای برخط در پیام رسانها تشکیل می شود که در آن پیامهای ناظر به جریان یاددهی-یادگیری " صدا و تصویر، عکس و متن" بین معلم و دانشآموزان مبادله میشود روشن است شواهدی که به این صورت از سوی دانشآموزان به صورت خصوصی ارسال میشود خود در حکم یک پوشه هستند آنها در پیام رسانها ثبت و ضبط خواهد شد و در هنگام نیاز میتوان به آن دسترسی داشت.
در یک نگاه اجمالی به آنچه گفته شد میتوان چنین جمعبندی که اساساً باید به دو نقش ارزشمند ارزشیابی درگیرسازی در یادگیری و آشکارسازی از یادگیری دانش آموزان محیط تدریس برخط اندیشید و مشکلات آنان را مرتفع کرد.
برای این منظور لازم است به این راهکارها توجه شود:
توجه بیشتری به شواهد آشکارسازی فرایندی برای تصمیم گیریهای آموزشی مانند ارتقاء پایه و مداخلات تابستانی.
تنوع بخشیدن به منابع کسب شواهد آشکارساز از یادگیری و کیفیت درگیری در فعالیتهای یادگیری از جمله فیلم و صدای ناظر به انجام فعالیتهای یادگیری.
گسترش دادن تعاملات برخط همزمان و بازخورد دادن به فعالیتها به صورت زنده حتیالمقدور انجام شود. در این راستا از دانشآموزان بخواهید در صورت امکان نسبت به پیامهای شما و حتی دوستانشان در کلاس مجازی واکنش نشان دهند البته با رعایت نظم و قواعد اخلاقی کلاس.
فعال کردن اهرم نظارتی و هدایتی والدین و توجیه و آماده سازی آنها.
طراحی فعالیتهای یادگیری و حتی پرسشها و آزمونها باید به گونهای باشد که سطح درگیری را افزایش دهد و دانشآموزان را وادار به تولید پاسخ از روی تفکر و تأمل نماید به جایی اینکه پاسخها را کپی و تقلید نماید.
تأکید و استفاده بیشتر از بازخوردهای صوتی به جای بازخوردهای متنی.
جدی گرفتن موقعیتهای تعاملی لایو برای پرسش و پاسخ.
اجرای برخی جلسات حضوری برای تدریس و رفع مشکلات یادگیری و به دست آوردن شواهد معتبری از یادگیری دانش آموزان مانند اجرای برخی آزمونهای عملکردی و تکلیفهای واگرا.
استفاده از پوشه کار الکترونیکی برای سامان دادن شواهد آشکارساز الکترونیکی از یادگیری دانشآموزان و همچنین کیفیت درگیری دانشآموزان.
استفاده از همسال سنجی و خودسنجی با توجه به منطق و فلسفه وجودی آن "همان مسئولیت پذیری نسبت به یادگیری خود و دیگران".
صورتبندی قواعد کلاسهای برخط به کمک خود دانشآموزان.
منبع: تسنیم
ویژگی های یک معلم توانمند...ما را در سایت ویژگی های یک معلم توانمند دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 97